NL
Ecocheques omzetten in geld: regels, maaltijdcheques en terugbetaling
Ecocheques omzetten in geld kan niet, ook niet voor een deel, zo bepaalt het koninklijk besluit van 28 november 1969. Wat wel kan, loopt via u als werkgever: een cao kan ecocheques omzetten in maaltijdcheques of een ander voordeel. In PC 200 moet dat vóór 31 oktober rond zijn, voor de ecocheques van het jaar erna. In dit artikel vindt u wat dat voor u en uw werknemers betekent, met een rekenvoorbeeld op 250 euro. Overweegt u die omzetting, vergelijk dan met één aanvraag gratis en vrijblijvend tot 5 offertes van erkende uitgevers.
Maaltijdcheques in plaats van ecocheques?
Een erkende uitgever rekent uit wat een hoger werkgeversdeel per maaltijdcheque u kost, op uw aantal werknemers. Vergelijk tot 5 offertes, gratis en vrijblijvend.
Vergelijk uitgeversMaaltijdcheques in plaats van ecocheques?
Een erkende uitgever rekent uit wat een hoger werkgeversdeel per maaltijdcheque u kost, op uw aantal werknemers. Vergelijk tot 5 offertes, gratis en vrijblijvend.
Vergelijk uitgeversInhoud
- Voldoet een ecocheque niet aan alle voorwaarden van het KB, dan is hij loon, met RSZ en belasting.
- Komt een werknemer onder 10 euro, dan mag u dat bedrag plus 50 procent bij het loon uitbetalen.
- Een omzetting naar maaltijdcheques kost deeltijdse werknemers koopkracht, zegt de Nationale Arbeidsraad.
- Bij een online retour betaalt de handelaar terug met hetzelfde betaalmiddel, dus in ecocheques.
Kunt u ecocheques omzetten in geld?
Nee, ecocheques kunnen geheel noch gedeeltelijk voor geld worden omgeruild. Dat staat in het koninklijk besluit van 28 november 1969, in artikel 19quater, dat de vrijstelling van ecocheques regelt. De RSZ neemt die regel letterlijk over in zijn instructies voor werkgevers.
Het verbod staat niet in cao nr. 98 van de Nationale Arbeidsraad. Die cao bepaalt welke producten op de lijst staan en hoe u het bedrag per werknemer berekent. Wil een werknemer liever geld op zijn rekening? Dat kan hij zelf niet regelen. Wat wel kan, loopt via u als werkgever en via de cao van uw sector.
Wat zegt de wetgeving over de toekenning van ecocheques?
De vrijstelling van sociale bijdragen en belasting geldt alleen als de toekenning aan elke voorwaarde van het KB voldoet. Naast het verbod op een omruil in geld zijn dat er vier:
- Het recht op ecocheques staat in een sectorale cao, een ondernemings-cao of een schriftelijke individuele overeenkomst.
- De ecocheque staat op naam van de werknemer.
- Eén cheque is hoogstens 10 euro waard.
- Een werknemer krijgt hoogstens 250 euro per kalenderjaar.
Een individuele overeenkomst volstaat in een onderneming zonder vakbondsafvaardiging, of voor een groep werknemers die gewoonlijk niet onder een cao valt. Mist er één voorwaarde, dan zijn de ecocheques volgens het KB gewoon loon. U betaalt er dan werkgeversbijdragen op, en uw werknemer betaalt RSZ en belasting.
Maaltijdcheques volgen dezelfde opbouw met een cao en een cheque op naam. De regels voor maaltijdcheques leggen het maximum vast per cheque en per gewerkte dag, niet per jaar.
Kan een werknemer ecocheques laten uitbetalen?
Nee, behalve in één geval. Komt een werknemer over de referteperiode samen niet aan 10 euro, dan mag u dat bedrag, verhoogd met 50 procent, bij het loon uitbetalen. Zo staat het in artikel 6bis van cao nr. 98. U kiest zelf of u dan toch cheques geeft of het verhoogde bedrag uitbetaalt.
Een klein bedrag ontstaat omdat cao nr. 98 de ecocheques pro rata berekent, naar de dagen met loon in de periode. Een werknemer die maar kort in dienst was, komt zo soms onder die 10 euro.
Wanneer de ecocheques op de kaart komen, bepaalt de cao van uw sector of uw ondernemings-cao. Dat moment verschilt per paritair comité.
Mag een werknemer ecocheques verkopen of doorgeven?
Nee, verkopen lukt niet, omdat ecocheques op naam van de werknemer staan en alleen nog elektronisch bestaan. Pluxee noemt de kaart in zijn voorwaarden voor werkgevers de persoonlijke drager van de cheques. Daardoor kan een koper er niets mee.
Ook aan de kassa loopt het vast. Pluxee legt de handelaars in zijn aansluitingsvoorwaarden op dat ze niet over cheques onderhandelen in ruil voor geld, geheel of gedeeltelijk.
Doorgeven aan een collega of een familielid kan evenmin, omdat de kaart bij één werknemer hoort. Wat wel meegaat, is de kaart zelf bij een nieuwe werkgever. Monizze laat een nieuwe werkgever een actieve kaart aan zijn onderneming koppelen.
Alleen een klein restbedrag bij het loon en een omzetting in maaltijdcheques zijn mogelijk, en allebei lopen ze via de werkgever.
| Kan het? | Voorwaarde | Bron | |
|---|---|---|---|
| Ecocheques omzetten in cash | Nee | geheel noch gedeeltelijk | KB 1969, art. 19quater |
| Ecocheques verkopen | Nee | cheques op naam, persoonlijke kaart | KB 1969; Pluxee |
| Een aankoop terugbrengen voor cash | Nee | online komt het bedrag terug op hetzelfde betaalmiddel | WER, art. VI.50 |
| Uitbetaling bij het loon | Ja, beperkt | totaal onder 10 euro, plus 50 % | cao nr. 98, art. 6bis |
| Omzetten in maaltijdcheques | Ja, via de werkgever | in een cao, als de sector het toelaat | KB 1969, art. 19bis |
| Omzetten in consumptiecheques | Nee | waren geldig tot 31 december 2022 | RSZ |
| Sport- en cultuurcheques in geld omzetten | Nee | geheel noch gedeeltelijk, zoals bij ecocheques | KB 1969, art. 19ter; RSZ |
Vraagt een werknemer iets anders dan ecocheques, dan ligt de keuze bij u en bij de cao van uw sector.
Geld kan niet, maaltijdcheques wel
U hoeft niet elke uitgever apart te contacteren. Met één aanvraag ontvangt u tot 5 gratis offertes van erkende uitgevers, op uw aantal werknemers.
Ontvang offertesKan de werkgever ecocheques omzetten in maaltijdcheques?
Ja, als de sector of de onderneming het in een cao vastlegt. Maaltijdcheques die ecocheques vervangen, blijven dan vrij van RSZ-bijdragen en belasting, zo bepaalt artikel 19bis van het KB. De FOD Werkgelegenheid schrijft hetzelfde in zijn uitleg over maaltijdcheques.
De vrijstelling na een omzetting is een uitzondering. Een maaltijdcheque die een ander voordeel vervangt, telt volgens het KB als loon, behalve wanneer hij ecocheques vervangt.
Een omzetting komt neer op een hoger werkgeversdeel per maaltijdcheque. Het aantal ligt vast op één cheque per gewerkte dag, alleen het bedrag kan stijgen. Uw deel mag niet boven 8,91 euro per cheque uitkomen, en de werknemer betaalt zelf minstens 1,09 euro. Betaalt u dat maximum al? Dan is er geen ruimte om ecocheques in maaltijdcheques om te zetten.
Mag de werkgever ecocheques vervangen door brutoloon of een ander voordeel?
Ja, als uw sector een ander voordeel toelaat. Het sectoroverzicht van de FOD Werkgelegenheid zegt per paritair comité of dat kan. Bij PC 200 staat er geen opgelegd voordeel: de sector schrijft niet voor welk voordeel het wordt.
Kiest u brutoloon of een ander voordeel, dan volgt dat voordeel zijn eigen regels voor RSZ en belasting. De vrijstelling hoort bij de ecocheque zelf en gaat niet mee naar het voordeel dat hem vervangt. Elk van de andere extralegale voordelen heeft zo zijn eigen grens en voorwaarden voor RSZ en belasting.
In de omgekeerde richting geldt een strengere regel. Ecocheques die loon, een premie of een ander voordeel vervangen, zijn zelf loon, zo staat het in artikel 19quater van het KB. De enige uitzondering zijn ecocheques die maaltijdcheques vervangen. Een premie in ecocheques gieten levert dus geen vrijstelling op.
Rekenvoorbeeld: 250 euro in ecocheques, loon of maaltijdcheques
Voor dezelfde werkgeverskost van 250 euro houdt een werknemer 250 euro over in ecocheques en ongeveer 96 tot 104 euro als brutoloon. Het voorbeeld rekent voor een onderneming in de private profitsector.
Het brutoloon draagt 25 procent werkgeversbijdrage, zonder de extra 1,60 procent vanaf tien werknemers, en 13,07 procent werknemersbijdrage. Het extra loon valt volledig in de schijf van 45 of 40 procent personenbelasting, aanslagjaar 2027, zonder gemeentebelasting. De maaltijdcheque stijgt met 1,14 euro werkgeversdeel over 220 werkdagen, samen 250,80 euro. Dat kan alleen als uw deel daarna niet boven 8,91 euro uitkomt. Voor de vennootschapsbelasting geldt het gewone tarief van 25 procent. Beide cheques geven de werknemer het volle bedrag, als brutoloon houdt hij minder dan de helft over.
| Ecocheques | Brutoloon | Maaltijdcheques | |
|---|---|---|---|
| Werkgeverskost | 250 euro | 250 euro (200 euro bruto + 25 %) | 250,80 euro (220 × 1,14 euro) |
| RSZ werknemer | 0 | 26,14 euro (13,07 %) | 0 |
| Belasting werknemer | 0 | 78,24 euro (45 %) of 69,54 euro (40 %) | 0 |
| Netto voor de werknemer | 250 euro, voor producten op de lijst | 95,62 euro (45 %) of 104,32 euro (40 %), vrij te besteden | 250,80 euro, voor voeding |
| Aftrekbaar voor de werkgever | nee | ja, volledig | de verhoging zelf niet; de vaste aftrek per cheque stijgt van 2 naar 4 euro zodra uw deel 8,91 euro bereikt |
| Kost na vennootschapsbelasting (25 %) | 250 euro | 187,50 euro | 250,80 euro, of minder als de aftrek naar 4 euro stijgt |
Alleen het brutoloon kunt u volledig van uw belastbare winst aftrekken. Daar staat tegenover dat elke cheque een bestemming heeft. Ecocheques gaan naar producten op de lijst van de Nationale Arbeidsraad, maaltijdcheques naar een maaltijd of verbruiksklare voeding. Brutoloon besteedt de werknemer vrij. Vraagt hij om geld in plaats van cheques, dan ruilt hij die vrijheid tegen minder dan de helft van het bedrag.
Wat verliest een werknemer bij een omzetting naar maaltijdcheques?
Wie deeltijds werkt, ziek was of moederschapsrust nam, houdt na een omzetting naar maaltijdcheques minder over dan met ecocheques. De Nationale Arbeidsraad noemt zo’n omzetting in advies nr. 2.498 van 22 september 2026 bijzonder problematisch voor het behoud van koopkracht, om drie redenen.
- Een maaltijdcheque hoort bij een gewerkte dag. Een deeltijdse werknemer werkt minder dagen en krijgt minder cheques.
- Gelijkgestelde dagen, zoals dagen met gewaarborgd loon bij ziekte en moederschapsrust, tellen bij ecocheques wel mee en bij maaltijdcheques niet.
- In een maaltijdcheque betaalt de werknemer zelf een deel, in een ecocheque niets. Volgens de Raad krijgt hij na de omzetting daardoor niet hetzelfde bedrag.
Het advies bespreekt de algemene uitdoving van de ecocheque die het regeerakkoord plant, niet de keuze die een sector vandaag al laat. Voor uw eigen team geldt dezelfde rekensom wel. Leg het aantal deeltijdse werknemers en de afwezigheden van het voorbije jaar naast de omzetting voor u beslist.
Wat rekent een uitgever u per maaltijdcheque aan?
Erkende uitgevers berekenen hun servicekost op uw aantal werknemers en werkdagen. Ontvang tot 5 gratis offertes.
Tegen wanneer moet de omzetting rond zijn in PC 200 en andere sectoren?
In PC 200 moet de werkgever een omzetting vóór 31 oktober regelen, en die geldt dan voor de ecocheques van het jaar erna. Spreekt u dit jaar vóór 31 oktober niets af, dan geeft u volgend jaar gewoon ecocheques. Een nieuwe onderneming heeft tijd tot 31 mei van het jaar waarin ze de ecocheques voor het eerst uitbetaalt. Het bedrag in PC 200 is 250 euro, in 2025 en in 2026, en de sector legt geen bepaald voordeel op. Niet elke sector laat een ander voordeel toe, en wie het toelaat, hanteert een eigen termijn.
| Paritair comité | Ander voordeel? | Deadline |
|---|---|---|
| PC 200 (aanvullend PC voor bedienden) | ja, geen opgelegd voordeel | vóór 31 oktober, voor de ecocheques van het jaar erna; nieuwe ondernemingen vóór 31 mei van het jaar van de eerste uitbetaling |
| PC 145 (tuinbouw, ook parken en tuinen) | ja | vóór 15 oktober van het jaar waarin de ecocheques worden uitbetaald |
| PC 226 (internationale handel, vervoer en logistiek) | ja | vóór 31 oktober van het voorafgaande kalenderjaar |
| PC 209 (bedienden metaalfabrikatennijverheid) | ja, geen opgelegd voordeel | volgens de sector-cao |
| PC 111 (metaal-, machine- en elektrische bouw) | nee, behalve ondernemingen die eerder al voor een ander voordeel kozen | niet van toepassing |
| PC 149.01 (elektriciens) | zonder vakbondsafvaardiging alleen een loonsverhoging van 0,0875 euro per uur | volgens de sector-cao |
| PC 124 (bouw) | geen nieuwe rechten op ecocheques sinds 1 april 2026, laatste toekenning in mei 2026; maaltijdcheques in de plaats | niet van toepassing |
Het sectoroverzicht van de FOD Werkgelegenheid, bijgewerkt tot 28 september 2026, is een intern werkdocument. In PC 209 geldt de cao bijvoorbeeld niet voor ondernemingen die eerder al een andere besteding van het bedrag kozen. Neem bij twijfel de tekst van uw sector-cao erbij, want die geldt. Valt uw onderneming onder geen sectorregel? Dan lopen de toekenning en een omzetting via een ondernemings-cao of een schriftelijke individuele overeenkomst.
Is uw cao klaar voor de omzetting?
Erkende uitgevers maken een voorstel op het nieuwe bedrag per maaltijdcheque, zodat u op tijd start. Tot 5 gratis voorstellen in één aanvraag.
Een aankoop met ecocheques terugbrengen: krijgt u geld of een tegoedbon?
Koopt een werknemer online, dan moet de handelaar hem terugbetalen met hetzelfde betaalmiddel, dus in ecocheques. Dat staat in artikel VI.50 van het Wetboek van economisch recht, met een termijn van 14 dagen. Een ander betaalmiddel kan alleen als de werknemer daar uitdrukkelijk mee instemt, en een tegoedbon hoeft hij volgens de FOD Economie niet te aanvaarden.
Bij een aankoop in een fysieke winkel bestaat geen wettelijk herroepingsrecht. De handelaar beslist dan zelf of hij een aankoop terugneemt, en in welke vorm hij terugbetaalt.
Cash teruggeven mag de handelaar volgens de voorwaarden van Pluxee en Edenred niet. Ook wisselgeld in contanten bestaat niet bij ecocheques. Monizze schrijft dat een gebruiker geen contant wisselgeld kan vragen.
Betaalde de werknemer online deels met ecocheques en deels met zijn bankkaart? Dan zorgt Pluxee voor de terugbetaling van het deel dat met Pluxee-cheques betaald werd. De rest loopt via de betaalprovider van de handelaar.
Een retour is dus geen omweg om ecocheques in geld om te zetten. Online komt het bedrag terug op de ecochequeskaart, in de winkel volgt het de regels van de handelaar.
Wat kunt u wél kopen met ecocheques?
Met ecocheques kopen uw werknemers alleen producten en diensten op de lijst van de Nationale Arbeidsraad bij cao nr. 98. De versie die sinds 1 juni 2026 geldt, is exhaustief, dus wat er niet op staat, valt erbuiten. Naast toestellen staan er ook producten en diensten op om een woning te isoleren. Ook voeding met het Europese bio-logo en producten met het Europese ecolabel, zoals verf, tellen mee.
Een ecocheque blijft 24 maanden geldig vanaf het moment dat hij op de rekening staat. Hoeveel een werknemer krijgt en wie recht op ecocheques heeft, hangt af van de cao en van de dagen met loon in het jaar.
Electro en huishoudtoestellen
Bij toestellen bepaalt het energielabel of een aankoop op de lijst staat. De drempels per toestel:
- koelapparaten, zoals koelkasten en diepvriezers, in klasse A tot C
- vaatwassers en wasmachines in klasse A
- was-droogcombinaties in klasse A tot C
- droogtrommels in klasse A of B
- smartphones en tablets in klasse A
- televisies en andere beeldschermen in klasse A tot E
- lichtbronnen in klasse A tot D
Ook tweedehandsproducten staan op de lijst, behalve apparaten met een niet-elektrische motor en hybride apparaten. Kleding en ander textiel tellen alleen mee met een GOTS- of Fairtrade-label.
Fietsen, openbaar vervoer en tuin
Met ecocheques betaalt een werknemer ook fietsen, speedpedelecs en steps zonder motor of met een elektrische motor, elektrische scooters en openbaar vervoer, behalve een woon-werkabonnement. Voor de tuin gaan ecocheques naar bomen en planten, onderhoudsproducten en elektrische of niet-gemotoriseerde tuingereedschappen. Bij elk product op de lijst mag de werknemer ook de huur, de plaatsing, het onderhoud en de herstelling met ecocheques betalen.
Welke winkels aanvaarden ecocheques, en kunt u online betalen?
Een handelaar is niet verplicht om ecocheques te aanvaarden. De FOD Werkgelegenheid noemt het een vrijwillige keuze van de handelaar. Online betalen met ecocheques kan wel, bevestigt de Nationale Arbeidsraad in advies nr. 2.452. Papieren ecocheques waren nog geldig tot 31 december 2023, en sindsdien telt alleen de elektronische cheque.
Kaart en saldo beheert de uitgever die u als werkgever kiest. Vier erkende leveranciers geven ecocheques uit: Edenred, Pluxee, Monizze en G.O.T. Connection. Een handelaar sluit met elke uitgever een eigen contract, en daardoor aanvaardt niet elke winkel elke kaart. Vraag bij een offerte welke handelaars bij de uitgever aangesloten zijn.
Ecocheques omzetten in maaltijdcheques? Vergelijk de erkende uitgevers
Of een omzetting kan, bepaalt uw sector-cao, en hoeveel ruimte er is, hangt af van wat u nu per maaltijdcheque betaalt. Tussen de uitgevers verschillen de servicekost, de kaart en het platform voor uw werknemers. Met één aanvraag ontvangt u gratis en vrijblijvend tot 5 offertes van erkende uitgevers, uitgerekend op uw aantal werknemers. Zo kunt u maaltijdcheques aanvragen bij de uitgever die bij uw team past.
Vragen over ecocheques omzetten in geld
Vijf korte antwoorden, van de afschaffing tot de belasting voor de werkgever.
Krijgen uw werknemers in 2026 nog ecocheques?
Kunnen uw werknemers vervallen ecocheques terugkrijgen?
Kunt u ecocheques inwisselen voor geld bij Edenred, Pluxee of Monizze?
Kunt u maaltijdcheques omzetten in geld?
Zijn ecocheques belastingvrij voor de werkgever?
Lees ook
Wat kosten maaltijdcheques u per werknemer, en waarin verschillen de erkende uitgevers?
Hoeveel mag u per maaltijdcheque betalen, en wat draagt de werknemer zelf bij?
Wat kosten dienstencheques per gewest, en hoe lang blijven ze geldig?
